Ana içeriğe atla

Kayıtlar

Hacimden değere…

Turizmde başarıyı sayılarla anlatmak kolaydır: Kaç ziyaretçi geldi, kaç geceleme yapıldı, ne kadar gelir elde edildi? Bu rakamların bir de yaşanılan yerlerdeki karşılığı var: Turizm büyürken hayat kimler için iyileşiyor? Avrupa Komisyonunun 4 Kasım 2026’da yayımladığı yeni Sürdürülebilir Turizm Stratejisi, “hacimden değere geçiş” hedefini yerel topluluklara somut yarar sağlamakla ilişkilendiriyor. Ortak bir turizm yönetimi modeli, ziyaretçi akışlarını dengeleyecek araçlar ve yeni bir turizm gözlemevi öngörülüyor. Böylece destinasyonun başarısını, ağırladığı insan sayısıyla birlikte o yerde üretilen toplumsal fayda üzerinden değerlendirme yönünde önemli bir adım atılıyor. Bu yönelişi tamamlanmış bir dönüşüm gibi okumamak gerekir; bu bir niyet...Avrupa, küresel turizmde liderliğini ve rekabet gücünü korumayı da hedefliyor. Yönetim modelinin geliştirilmesi ve dengeli turizm araçlarının önerilmesi 2027’nin ikinci yarısına bırakılmış. Büyüme hedefleriyle yerel yaşamın ihtiyaçları çatış...
En son yayınlar

Türk Turizmi Başarabilir mi?

Yazıya, son yıllarda turizm üzerine artan sorgulamaları ülkemiz açısısndan değerlendirmek için bir soruyla başlamak istedim. Dünyanın çeşitli yerlerinde, hatta ülkemizde de, turizm sorunları veya turizm sorunsalı üzerine artan bir ilgiyi görüyoruz. Bu ilgi her dönem olmuştur, diye konuyu kapatabiliriz ya da bunu açıp bazı sorular sorabililiriz... Bir otelin bütün odaları doluyken, o otelde çalışan bir genç aynı ilçede kiralık ev bulamıyorsa turizm başarılı mıdır? Bir koy daha fazla ziyaretçi ağırlarken o kıyıda yaşayanların denize ulaşması zorlaşıyorsa? Turizm geliri artarken suyun, toprağın ve gündelik hayatın üzerindeki baskı da büyüyorsa? “Türk turizmi başarabilir mi?” sorusu, ilk bakışta rekabet gücüne, tanıtıma veya gelir hedefine ilişkin görünüyor. Oysa önce başarıdan ne anladığımızı konuşmak gerekiyor. Daha çok ziyaretçi, daha yüksek gelir, daha uzun sezon… Bunların her biri önemlidir. Fakat bir ülkenin kendi coğrafyasına ve insanına uygun bir turizm sistemi kurup kuramadığın...

İspanya bize turizm tanıtımı hakkında ne söylüyor?

Turizm tanıtımı ciddi bir iştir ve önemli derecede diplomasi-strateji içerir. Bu yazının konusu örnek olay da bu söylediklerimizi destekler nitelikte... La Vanguardia gazetesinde Gemma Larrègola imzasıyla yayımlanan “Los carteles que inventaron España: un siglo de imaginario turístico” başlıklı yazı, yaklaşık bir yüzyıllık İspanyol turizm afişleri üzerinden turizm tanıtımından daha büyük bir hikâye anlatıyor: Bir ülkenin kendisini nasıl gördüğünü, dışarıya nasıl göstermek istediğini ve bu imgenin zamanla nasıl değiştiğini. (lavanguardia.com⁠) Yazının dayandığı La imagen de España a través de sus carteles turísticos adlı çalışma, Turespaña Turizm Dokümantasyon Merkezi’nde korunan 400’den fazla afişi bir araya getiriyor. İspanya Sanayi ve Turizm Bakanı Jordi Hereu’nun bu afişleri “ulusun kesintisiz görsel anlatısı” olarak nitelemesi önemli. Bunlar yalnızca turist çekmek için hazırlanmış reklamlar değil; farklı dönemlerde İspanya’nın ne olduğuna ve nasıl görülmek istediğine ilişkin seçil...

Turizmin yapısal krizi: Dönen devlet neyi kurtaracak?

“Devletin dönüşü” uzun zamandır tartışılan bir konu. Bu tartışma son zamanlarda daha da artmış olabilir... Neoliberal politikaların dünyayı yeniden biçimlendirdiği yıllarda devletin küçüldüğü, piyasaların büyüdüğü söylendi. Devletin ekonomiden çekilmesi, özelleştirmeler, serbestleşme, deregülasyon ve küreselleşme yeni dönemin temel kavramları oldu. Turizm de bu dönemin simge endüstrilerindendi. Ama devlet aslında hiç kaybolmadı; bunu şimdi daha iyi anlıyoruz. Piyasanın kurulması, sermayenin hareket edebilmesi, yatırımın önündeki engellerin kaldırılması ve krizlerin yönetilmesi için devlet hep yerinde duruyordu. Şimdi ise devletin yeniden daha görünür olduğu bir dönemden geçiyoruz. Ekonomik krizler, pandemi, enerji sorunları, jeopolitik gerilimler, iklim krizi ve artan toplumsal eşitsizlikler devleti yeniden ekonominin merkezine çağırıyor; günlük sorunlarımız ve toplumsal eğilimlerde bunu açıkça görüyoruz. Fakat burada önemli bir soru var: Dönen devlet hangi sınıfların çıkarları...

Antroposen’in Kartpostalı*

* https://f24.my/C52j (Fotoğrafın haberi için) Bazen bir fotoğraf, uzun akademik metinlerin anlatmaya çalıştığını tek karede anlatabilir. Fransa’nın Moutchic Gölü kıyısında çekilen bir fotoğrafta, ön planda güneşlenen ve gölü seyreden tatilciler, arka planda ise ufku kaplayan devasa bir orman yangını görülüyor. AFP fotoğraf editörü Maximilien Lamy tarafından cep telefonuyla çekilen kareyi Lamy, “çarpıcı bir karşıtlık” olarak tanımlıyor ve fotoğrafın derin bir politik anlam taşıdığını söylüyor. Haklı. Ancak bu fotoğrafı yalnızca “insanların kayıtsızlığı” üzerinden okumak eksik kalır. Fotoğrafın asıl gücü, bireysel duyarsızlığı değil, çağımızın temel çelişkilerinden birini görünür kılmasında yatıyor. Bir tarafta boş zaman, dinlenme ve tüketim için üretilmiş bir turistik mekân; diğer tarafta ise iklim krizinin somut ve yıkıcı sonuçları. Bu nedenle fotoğrafın anlattığı şey yalnızca bir yangın değil, aynı zamanda günümüz toplumunun kendisidir. Turizm Gerçekten Apolitik mi? Turizm...

Bacasız Sanayinin Dumanları

Turizm, bilhassa ülkemizde, uzun yıllardır neredeyse tartışılmaz bir başarı hikâyesi olarak anlatılıyor. Her sezon kırılan ziyaretçi rekorları, milyarlarca dolarlık gelir, artan uçuş sayıları, yeni oteller, yeni marinalar, yeni kruvaziyer limanları... Resmî söylemde bunların tamamı ekonomik başarının göstergesi kabul ediliyor. Turizm hâlâ "bacasız sanayi" olarak övülüyor. Fakat belki de artık şu soruyu sormanın zamanı geldi: Gerçekten bacasız mı? Çünkü bacası görünmeyen her üretim biçimi dumansız değildir. Geçtiğimiz günlerde The Guardian'da yayımlanan bir değerlendirme yazısı tam da bu sorunun peşinden gidiyor. Yazının dikkat çekici yanı, son yıllarda Avrupa'nın birçok turistik kentinde yükselen turist karşıtı protestoları alışıldık biçimde okumaması. Sorunun turistler olmadığını söylüyor. Asıl sorun; kıyıları, kentleri ve yaşam alanlarını küresel sermayenin yatırım nesnesine dönüştüren politik-ekonomik düzendir. Bugün Portekiz'den Arnavutluk'a, İspanya...

Bir Yeri Korumak, Orada Yaşayan Topluluğu Korumak mıdır? (Koruma ve Mekan ilişkisi üzerine)

UNESCO Dünya Miras Listesi, uzun yıllardır insanlığın ortak kültürel ve doğal mirasını korumanın en önemli araçlarından biri olarak görülüyor. Bir yerin bu listeye girmesi, uluslararası tanınırlık kazanması, koruma fonlarına erişebilmesi ve çoğu zaman turizm gelirlerinin artması anlamına geliyor. Ancak son yıllarda ilginç bir tartışma giderek daha görünür hâle geliyor: Bazı yerel topluluklar, UNESCO Dünya Miras Listesi'nden çıkarılmayı talep ediyor. BBC Travel'da Bailey Berg'in yayımladığı makale, bu dikkat çekici dönüşümü iki örnek üzerinden ele alıyor. Slovakya'daki küçük Vlkolínec köyü, UNESCO statüsü sayesinde her yıl on binlerce ziyaretçi çekmeye başladı. Buna karşın köyde yaşayan bazı insanlar, artan turizm baskısının yaşamlarını zorlaştırdığını düşünüyor. Benzer şekilde Tanzanya'daki Ngorongoro Koruma Alanı'nda yaşayan Maasai toplulukları da, uluslararası koruma politikalarının geleneksel yaşam alanlarını daralttığını savunuyor. Aslında bu örnekler ya...