Kültür ve Turizm Bakanlığı

Kültür ve Turizm Bakanlığı

Kültür ve Turizm Bakanlıkları 2003 yılında tek bakanlık bünyesinde birleşmiştir. Bu birleşmenin turizm açısından amacı Ülkemizdeki turizm faaliyetlerini Anadolu coğrafyasına yayılmasını sağlayacak ürün ve destinasyon çeşitliliğini artırmaktır. Turizmden elde edilecek gelirlerin Anadolu’daki kültür mirasının ayağa kaldırılması için kullanılması ve böylece kültür turizminin ülkemizde kıyı turizmi ile birlikte gelişmesinin sağlanmasıdır. Bu amaç bir ölçüde başarılmıştır. Bugün Anadolu’da birçok kültür, kış, termal, yayla, doğa, sağlık turizm destinasyonları (Afyon, Denizli, Konya, Safranbolu, Amasra, Kayseri, Çorum, Ankara,  Hatay, Şanlıurfa, Mardin, Gaziantep, Diyarbakır, Erzurum, Van, Trabzon, Rize, Ordu gibi) bu süreçte turizm hareketliliği kazanmıştır. Ülkemizde gelişen alt yapı da Anadoludaki turizm hareketinin en önemli destekçisi olmuştur.

Bu dönemde ortaya konulan vizyon 2023 Turizm Strateji Belgesi ile 2007 yılında bir devlet politikası olarak turizmde 2. hamleyi başlatacak irade olarak sonuçlanmıştır. Bu noktada; 2007-2013 eylem planı döneminde turizmin yönetimi, pazarlaması, tanıtımı ve veri değerlendirme hususlarında kamu-özel sektör işbirliğine dayalı kurumsal yapıların arzulanan seviyede eyleme dönüştürülememiş olması bir eksiklik olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu dönemde turizmde işlerin iyiye gidiyor olması eylem planını ötelemiştir. 2013-2018 döneminde de doğrudan veya dolaylı olarak turizmde yaşanan büyük kırılmalar ve aksamalar turizmde 3. Evrenin zorunluluğunu ortaya koyarak yeni vizyon belgesi 3. Turizm Şurasında vücut bulmuştur.

Turizm açısından ülkemizin biran önce karar vermesi gereken konu; turizmi nasıl yöneteceği konusudur. Bu kamu özel sektör işbirliğini içselleştiren, kurumsallaştıran, saygın, koordine yeteneği yüksek, ülkemizin idari siyasi ve kültürel yönetim anlayışına uygun olmalıdır.

Turizmin başarısı 80’lerde kurgulanmış hali ile; bir teşvik mekanizmasına sahip ve kamu-özel sektör işbirliğini fiili olarak başarmış olmasından kaynaklanmaktadır. Kültür kısmı ise bu modeli oluşturamamıştır. Ülkemizin 2004 ve 2005 yıllarında oluşturduğu kültür teşvik mekanizması –sinema sektörü açısından kısmi bir başarı yakalamıştır- topluma ve kültür sektörlerine yayılamamıştır. Yeniden ele alınarak ülkemizin kültür endüstrisine hizmet edecek bir teşvik modeli oluşturulmalıdır. Bu aynı zamanda kültürel üretimi de çoğaltacak, vatandaşımıza ve ülkemize hizmet edecektir.

Geçen 15 yıl içinde Kültür ve Turizm Bakanlığının en önemli problemi birimlerin ana amaçlar için koordineli çalışmasının istenen seviyede gerçekleştirilememesidir. Bundan dolayı toplumumuzda, sektörlerde veya Hükümetimiz'de zaman zaman bu iki bakanlığın tekrar ayrılması gündeme gelmektedir. Bu algı iki alanın çalışmasını koordine ederek birbirine güç ve destek vermesinin tam sağlanamamasından, birlikte üretme noktasındaki aksamalardan kaynaklanmaktadır.  İki alanda da 21. yüzyıl ihtiyaçlarını karşılayacak yapısal değişimler gereklidir.. Bu alanlarda 80’lerde oluşturulmuş paradigmaların günümüz ihtiyaçlarını karşılaması zordur.  Aslında İki alandaki konular butikleştikçe verimi artacak konular olmakla beraber mutlaka saygın, koordinasyon yeteneği yüksek bir üst yapıyı gerekli kılmaktadır.

Özellikle turizm sektörünün bu süreçte AR-GE yatırımlarını yapmak ve örgütlenme konularında önemli bir atılıma ihtiyacı bulunuyor.

Her iki alan da dünyada etki alanı genişleyen alanlar olması nedeniyle kültür ve turizm diplomasileri olarak güçlü araçlardır ve iç içedirler. Ülkeler artık kendilerini anlatırken kültür ve turizm diplomasi araçlarını daha yoğun olarak kullanmaktadırlar.

Bakanlığımızın global tanıtım kampanyasında kültürel ögelerin kullanılma oranı %60 oranının üzerindedir. Gelinen aşamada bu sevindiricidir. Yurtdışı kitap fuarları, konserler, kültürel sergiler, UNESCO değerlerimizin tanıtımı, arkeolojik sergiler, Türk mutfağı sunumları, kültür adamlarının ağırlanması, müzelerle ilişkiler ve benzeri işler yurtdışı teşkilatımızca gerçekleştirilmektedir. Bakanlık birimlerinin her turizm faaliyeti kültür, her kültür faaliyeti turizm açısından önemli bir içerik oluşturmaktadır. Ülkemizin en önemli içerik üretici bakanlığı –beklenti bu olmalıdır- olarak günün koşullarına göre kurgulanmış bir yapının iyi koordine edilmesi ile toplumumuza vereceği katkı çok üst seviyelerde olacaktır.

İrfan ÖNAL, Haziran 2018